TAFSIRAN KESAMARATAAN GENDER MENURUT CEDAW DAN ...

download TAFSIRAN KESAMARATAAN GENDER MENURUT CEDAW DAN ...

of 20

  • date post

    26-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    246
  • download

    1

Embed Size (px)

Transcript of TAFSIRAN KESAMARATAAN GENDER MENURUT CEDAW DAN ...

  • 370

    TAFSIRAN KESAMARATAAN GENDER MENURUT CEDAW DAN ISLAM

    Mohd Hazuman Bin Zulkifli & Zuliza Mohd Kusrin

    Jabatan Syariah, Fakulti Pengajian Islam,

    Universiti Kebangsaan Malaysia

    ABSTRAK

    Malaysia adalah salah sebuah negara yang meraktifikasi perjanjian denngan CEDAW

    dengan meletakkan beberapa reservasi kerana terdapat beberapa artikel dalam CEDAW

    yang jelas bertentangan dengan Undang-undang Islam di Malaysia. Hal ini berlaku kerana

    terdapat ketidakselarasan atau perbezaan pandangan tentang tafsiran konsep kesamarataan

    gender dan tidak mendiskriminasi antara CEDAW dan Islam. Artikel bertujuan

    menganalisis tanggungjawab Malaysia sebagai sebuah negara anggota yang mendatangani

    CEDAW. Analisis juga dibuat terhadap tafsiran konsep tersebut menurut perspektif

    CEDAW dan Islam. Data-data terkumpul dianalisis secara diskriptif. Hasil analisis

    mendapati bahawa sebagai sebuah negara anggota Malaysia bertanggungjawab mematuhi

    segala peruntukan yang dinyatakan dalam CEDAW. Seterusnya, konsep kesamarataan

    gender dan tidak mendiskriminasi yang berbeza menurut Cedaw dan Islam menyebabkan

    kerajaan Malaysia perlu memberikan justifikasi terhadap reservasi yang dibuat terhadap

    kepatuhan kepada CEDAW tanpa menjejaskan amalan Perlembagaan serta Perundangan

    Syariah semasa di Malaysia.

    PENGENALAN

    Menurut UNIFEM (United Nations Development Fund for Women South Asia Regional

    Office) pada umumnya, istilah CEDAW (Convention of all forms of Discrimination Against

    Women) digunakan sebagai Konvensyen Penghapusan Segala Bentuk Diskriminasi

    Terhadap Perempuan. Setiap artikel adalah tuntutan untuk hak sama rata terhadap wanita

    tanpa mengira status terhadap perkahwinan mereka, penyertaan politik, berkhidmat dengan

    sektor swasta mahupun kerajaan, hak dalam perkahwinan dan termasuk perkara-perkara

    yang berkaitan dengan wanita(UN WOMEN 2015). Menerusi laman web Womens Aid

    Organisation, CEDAW lebih dikenali sebagai Konvensyen Wanita, merupakan satu

    perjanjian hak-hak wanita antarabangsa yang membincangkan mengenai hak-hak wanita

    dan menggesa kerajaan untuk memastikan hak-hak wanita dihormati. CEDAW

    menyediakan rangka kerja untuk membela hak asasi wanita serta platform bagi NGO-NGO

    yang mewakili wanita menyuarakan pendapat (WAO 2015).

    Konvensyen ini memerlukan undang-undang negara yang meratifikasikan CEDAW untuk:

    1. Mengharamkan diskriminasi; mengesyorkan langkah-langkah khas sementara untuk mempercepatkan kesaksamaan sebenarnya antara lelaki dan wanita dan

    2. Tindakan untuk mengubahsuai corak sosial dan kebudayaan yang mengekalkan diskriminasi.

    CEDAW digambarkan sebagai undang-undang antarabangsa yang diwujudkan bagi

    membela hak wanita yang mula berkuat kuasa pada 3 September 1981 dan telah disahkan

    oleh 186 negara. Lebih 50 negara-negara yang telah meratifikasi Konvensyen ini tertakluk

    kepada perisytiharan tertentu, tempahan dan bantahan (Venkatraman 1995:1953). Negara-

    negara Islam yang turut meratifikasikan CEDAW antaranya ialah Pakistan, Bangladesh,

    Indonesia, Afghanistan dan juga Malaysia.Berdasarkan UN Women (United Nations Entity

  • 371

    for Gender Equality and the empowerment of Women), pada asalnya CEDAW ditubuhkan

    pada tahun 1946 sebagai sektor kecil dibawah Suruhanjaya Hak Asasi Manusia, namun ia

    telah mendapat status segera suruhanjaya penuh akibat desakan yang digesa oleh aktivis

    wanita daripada negara-negara anggota. Hal ini kerana mereka memerlukan perhatian

    segera dalam perkara-perkara yang berkaitan hak-hak wanita. Selain itu, ia juga bertujuan

    untuk melaksanakan prinsip bahawa lelaki dan wanita harus mempunyai hak yang sama

    dalam semua bidang (UN WOMEN 2015).

    Pada tahun 1960-an telah mula timbul suatu kesedaran baru mengenai diskriminasi

    terhadap wanita di kebanyakan tempat di dunia. Rentetan itu, berlaku peningkatan terhadap

    sebilangan organisasi yang terlibat untuk memerangi kesan perbezaan sedemikian. Pada

    tahun 1974, pada sesi ke-25 dan bersandarkan laporan terhadap perkara ini, Suruhanjaya

    Persatuan Bangsa-bangsa Bersatu telah memutuskan bahawa pada dasarnya perlu

    disediakan satu perjanjian yang dapat mengikat undang-undang di peringkat antarabangsa

    bagi menghapuskan segala bentuk diskriminasi terhadap wanita (UN WOMEN 2015).

    Teks Konvensyen mengenai penghapusan semua bentuk diskriminasi terhadap wanita telah

    disediakan oleh kumpulan dalam Suruhanjaya yang terlibat sepanjang tahun 1976 dan

    perbincangan meluas telah dilakukan oleh satu kumpulan kerja Jawatankuasa Ketiga

    Perhimpunan Agung dari tahun 1977 hingga tahun 1979. Penggubalan kerja dalam

    Suruhanjaya telah diwujudkan bagi tindakan perlaksanaan objektif wanita antarabangsa

    tahunan yang telah diterima pakai oleh Persidangan Dunia Tahunan Wanita Antarabangsa

    di Mexico City pada tahun 1975. Ia menggesa kepada konvensyen agar berusaha ke arah

    penghapusan diskriminasi terhadap wanita dengan tatacara pelaksanaannya yang lebih

    berkesan. Gerak kerja ini juga disokong oleh Perhimpunan Agung yang telah mendesak

    Suruhanjaya agar isu status wanita yang didiskriminasi diselesaikan dengan segera (UN

    WOMEN 2015).

    Konvensyen mengenai penghapusan semua bentuk diskriminasi terhadap wanita telah

    diterima pakai oleh Perhimpunan Agung pada tahun 1979. Perhimpunan ini mengharapkan

    bahawa konvensyen akan mula berkuatkuasa pada tarikh yang lebih awal dan meminta

    Setiausaha Agung membentangkan teks konvensyen kepada pertengahan dekad Dunia

    persidangan Dekad Bangsa-Bangsa Bersatu untuk Wanita (UN WOMEN 2015).

    Pada 2 Julai 1979, Sweden merupakan negara pertama memasukkan CEDAW dalam

    perlembagaannya pada majlis khas yang berlangsung di Persidangan Copenhagen. Pada 3

    September 1981, 30 hari selepas negara anggota kedua puluh telah mengesahkannya,

    Konvensyen mula berkuat kuasa dengan lebih cepat daripada mana-mana konvensyen hak

    asasi manusia sebelum. Oleh itu ia membawa kepada klimaks usaha PBB untuk

    menrekodkan secara komprehensif piawaian undang-undang antarabangsa untuk wanita

    (UN WOMEN 2015).

    a) Ratifikasi dan Reservasi Malaysia terhadap artikel CEDAW

    Setelah ratifikasi CEDAW dibuat, kerajaan Malaysia telah membuat reservasi terhadap

    artikel-artikel yang bertentangan dengan perundangan negaranya. Berikut merupakan

    kenyataan yang dibuat oleh kerajaan Malaysia ketika ratifikasi CEDAW dengan

    penambahan dan pengecualian1:

    1 Kenyataan ini boleh didapati dalam laman sesawang http://www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/.

    17/2/2016

    http://www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/

  • 372

    The Government of Malaysia declares that Malaysias accession is subject to

    understanding that the provisions of the Convention do not conflict with the provisions of

    Islamic Sharia law and the Federal Constitution of Malaysia. With regards thereto,

    further, the Government of Malaysia does not consider itself bound by the provisions of

    Articles 2(f), 5(a), 7(b), 9 and 16 of the foresaid Convention. In relation to Article 11,

    Malaysia interprets the provisions of his a reference to the prohibition of discrimination

    on the basis of equality between men and women only.

    Kenyataan daripada Kerajaan Malaysia ini menyatakan bahawa persetujuan meratifikasi

    CEDAW adalah dengan syarat selagi perkara-perkara yang terkandung dalam konvensyen

    ini tidak bercanggah dengan perkara-perkara dalam Perundangan Syariah dan

    Perlembagaan Persekutuan Malaysia. Rentetan kenyataan ini, Kerajaan Malaysia telah

    membuat reservasi terhadap beberapa artikel yang bercanggah dengan Perundangan

    Syariah dan Perlembagaan Persekutuan Malaysia. Terdapat lima artikel dalam CEDAW

    yang masih direservasi iaitu 9(2), 16(1) (a), 16(1)(c), 16(1)(f) dan 16(1)(g). Artikel 9(2)

    CEDAW adalah berkaitan dengan pemberian warganegara yang mana Kerajaan Malaysia

    perlu memberi hak warganegara terhadap anak yang lahir sekiranya ibunya warganegara

    dan bapanya bukan warganegara. Perihal ini bercanggah dengan Perkara 15(1)

    Perlembagaan Persekutuan yang hanya memberi kewarganegaraan kepada anak yang lahir

    sekiranya ayahnya sahaja warganegara. Seterusnya berkaitan artikel 16(1) (a), 16(1)(c),

    16(1)(f) dan 16(1)(g) CEDAW, artikel-artikel ini adalah berkaitan dengan perundangan

    keluarga yang bercanggah dengan undang-undang keluarga Islam berkaitan hak-hak

    kesamarataan dituntut dalam perkara-perkara berkaitan perkahwinan seperti hak perwalian,

    hak nafkah, poligami dan hak perceraian.

    Reservasi yang dilakukan oleh Kerajaan Malaysia adalah disebabkan artikel-artikel yang

    terkandung di dalam CEDAW bertentangan dengan perundangan Syariah dan

    Perlembagaan Persekutuan. Namun begitu, reservasi yang dibuat mempunyai implikasi

    yang mana ia perlu kepada perlaksanaan dan bukan terhapus begitu sahaja. Hal ini

    dijelaskan dalam Artikel 2 CEDAW dengan menyatakan bahawa:

    Negara-negara Anggota mengutuk segala bentuk diskriminasi terhadap wanita, bersetuju

    untuk mengambil semua langkah bersesuaian dan tanpa berlengah-lengah satu polisi

    bertujuan menghapuskan diskriminasi terhadap wanita, menerusi:

    a) Menzahirkan prinsip kesaksamaan lelaki dan wanita dalam perlembagaan atau sistem perundangan yang bersesuaian jika belum lagi, dan memastikan melalui undang-

    undang ataupun cara lain yang ber