Tokoh

10
2. Hajjah Faridah Bte. Mat Saman Anak kelahiran Temerloh Pahang ini dilahirkan pada 29.10.1948.Bapa beliau bernama Mat Saman merupakan seorang imam di kampung.Manakala ibunya bernama Hajah Che Yam Bte. Che Had ,berasal dari Kampung Kubang Terap Pasir Mas Kelantan merupakan seorang qariah istana serta pernah menjadi johan tilawah al Quran peringkat negeri Kelantan.Ibunya telah meninggal dunia pada 2003 ketika berusia 95 tahun.Datuknya bernama Abd Rahman B. Che Man dan neneknya Zainab Bt Osman yang terkenal sebagai guru al Quran di kampungnya semenjak dari muda hingga ke akhir hayat. Sejarah awal pendidikan beliau ialah di Sekolah Rendah Kebangsaan Pasir Mas yang kini dikenali sebagai SK Sultan Ibrahim 1.Beliau mendapat pendidikan al Quran bermula dari kecil lagi dan telah khatam al Quran pada seawal usia lima tahun lagi mennerusi bimbingan kedua ibubapanya.Semasa usia 12 tahun beliau telah menyambung pengajiannya di sebuah pondok di Thailand selama tiga tahun berguru kepada Ustaz Ghazali Mandaling yang berasal dari Indonisia berketurunan Mekah.Selepas itu beliau berguru dengan Hj Ahmad Ma’sum Pergau yang pernah menjadi johan qari sekitar tahun 1960.Gurunya yang terakhir ialah Hj Nik Jaafar B. Nik Ismail dan Hj Hassan Musa dari Pasir Mas. Sumbangan beliau sepanjang menceburi bidang al Quran, beliau pernah menerima jemputan memperdengarkan bacaan al Quran dari Mufti Palestin tahun 1965 dan telah mengharumkan nama negara pada peringkat antarabangsa.Beliau menyumbangkan tenaga dengan mengajar anak murid yang berusia 30 hingga 50 tahun yang mahu membetulkan bacaan al quran terutamanya sebutan dan

Transcript of Tokoh

Page 1: Tokoh

2. Hajjah Faridah Bte. Mat Saman

Anak kelahiran Temerloh Pahang ini dilahirkan pada 29.10.1948.Bapa beliau bernama Mat Saman merupakan seorang imam di kampung.Manakala ibunya bernama Hajah Che Yam Bte. Che Had ,berasal dari Kampung Kubang Terap Pasir Mas Kelantan merupakan seorang qariah istana serta pernah menjadi johan tilawah al Quran peringkat negeri Kelantan.Ibunya telah meninggal dunia pada 2003 ketika berusia 95 tahun.Datuknya bernama Abd Rahman B. Che Man dan neneknya Zainab Bt Osman yang terkenal sebagai guru al Quran di kampungnya semenjak dari muda hingga ke akhir hayat.

Sejarah awal pendidikan beliau ialah di Sekolah Rendah Kebangsaan Pasir Mas yang kini dikenali sebagai SK Sultan Ibrahim 1.Beliau mendapat pendidikan al Quran bermula dari kecil lagi dan telah khatam al Quran pada seawal usia lima tahun lagi mennerusi bimbingan kedua ibubapanya.Semasa usia 12 tahun beliau telah menyambung pengajiannya di sebuah pondok di Thailand selama tiga tahun berguru kepada Ustaz Ghazali Mandaling yang berasal dari Indonisia berketurunan Mekah.Selepas itu beliau berguru dengan Hj Ahmad Ma’sum Pergau yang pernah menjadi johan qari sekitar tahun 1960.Gurunya yang terakhir ialah Hj Nik Jaafar B. Nik Ismail dan Hj Hassan Musa dari Pasir Mas.

Sumbangan beliau sepanjang menceburi bidang al Quran, beliau pernah menerima jemputan memperdengarkan bacaan al Quran dari Mufti Palestin tahun 1965 dan telah mengharumkan nama negara pada peringkat antarabangsa.Beliau menyumbangkan tenaga dengan mengajar anak murid yang berusia 30 hingga 50 tahun yang mahu membetulkan bacaan al quran terutamanya sebutan dan tajwid.Disamping itu beliau menubuhkan kumpulan nasyid yang bernama ”Usratul Faridah” yang terkenal di Malaysia , Thailand dan Singapura.Beliau telah mencatat sejarah sebagai qariah yang paling banyak menjuarai tilawah peringkat antarabangsa sebanyak lapan kali iaitu pada tahun 1964,1965,1972,1976,1977,1989,1990 dan1991.

ialah Datuk Muhammad Nor Che Ibrahim.

Page 2: Tokoh

Beliau dilahirkan pada tahun 1905 dan meninggal pada tahun 1987. Pernah menjawat jawatan mufti negeri Kelantan antara tahun 1968 hingga 1987.

Keilmuannya yang tinggi dalam bidang hafazan al-Quran dan yang berkaitan dengannya telah diberikan amanah oleh Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj sebagai pengasas Maahad Tahfiz al-Quran di Masjid Negara iaitu antara tahun 1965 hingga 1968.

Berkat kesungguhan dan kesabarannya mendidik generasi pertama di Malaysia menghafaz al-Quran maka lahirlah tokoh-tokoh al-Quran seperti Datuk Abu Hasan Din al-hafiz, Imam Besar Masjid Negara, Tan Sri Syaikh Ismail Mohamad al-hafiz, Datuk Salahuddin Omar al-hafiz, Muhsin Mohd. Said al-hafiz, Zainal Abidin Ahmad al-hafiz dan lain-lain.

Mereka inilah yang memberi sumbangan besar kepada perkembangan tahfiz al-Quran dan Ilmu Qiraat di Malaysia.

Muhammad Nor menghafaz al-Quran di Mekah. Menurut Syaikh Ismail Mohamad, antara guru Muhammad Nor di Mekah ialah Tok Senggora yang terkenal dengan karanganya dalam ilmu tajwid yang bertajuk Mawrid al-Zam’an.

“Allahyarham seorang guru yang tegas, keras tetapi baik. Alhamdulillah, kami dapat belajar dengan beliau selama dua setangah tahun dan menghabiskan al-Quran 30 juzuk.

“Seperkara mengenai Allahyarham ialah sungguhpun bertubuh kecil tetapi gerun melihatnya. Memang saya akui sukar untuk dicari ganti orang seperti beliau ditambah pula, beliau fasih berbahasa Arab, Inggeris, apa lagi bahasa Melayu.

“Beliau juga seorang yang alim, warak, Kalau nak cari seperti ini memang sukarlah sekarang ini,” kata Syaikh Ismail yang menganggap Allahyarham seperti bapanya sendiri.

Sementara itu, Prof. Dr Abdullah Alwi Hasan dalam artikelnya ‘Datuk Hj Muhammad Nor bin Hj Che Ibrahim’, Muhammad Nor mendapat ijazah al-Quran dan juga Tujuh Qiraat daripada 20 qari tersohor di Mekah. Antara mereka ialah Sheikh Tiji.

Jika dilakukan penelitian sanad al-Quran Muhammad Nor ia merupakan sanad yang tinggi. Salasilah hubungan gurunya iaitu Sheikh Tiji hingga kepada Rasulullah SAW adalah sanad yang masyhur di tanah arab sama ada di Mesir, Syria atau Arab Saudi.

Nama penuh Sheikh Tiji ialah Sayyid Ahmad Ibn Hamid Ibn Abdul Razzaq al-Husaini al-Tiji al-Ridi. Beliau lahir pada tahun 1285 hijrah di kampung Ridah, Mesir dan meninggal dunia di Mekah pada tahun 1368 hijrah.

Page 3: Tokoh

Beliau menghafaz al-Quran dan menerima ilmu qiraat dari beberapa guru antaranya Sheikh Ali Dabba’ iaitu Sheikh Qurra di Mesir.

Sheikh Tiji amat dikenali di kalangan ulama Mekah dan Madinah. Ramai di kalangan mereka yang menjadi muridnya antaranya ialah Sheikh Muhamad Amin al-Kutbi, Sheikh Ahmad Abdullah al-Hijazi.

Sheikh Tiji menjadi rujukan dalam ilmu qiraat sehingga digelar Sheikh Qurra Mekah atau Sheikh Qurra Hijaz.

Sumbangan besar beliau kepada al-Quran selain pengajaran ialah menjadi pentashih al-Quran bersama-sama Sheikh Abdul Zahir Abu al-Samh imam dan Khatib Masjid al-Haram Mekah dan Sayyid Muhammad Ahmad Syata.

Al-Quran yang ditulis oleh Sheikh Muhamad Tahir al-Kurdi itu ditulis mengikut kaedah Rasm Uthmani. Hasil semakan lujnah pentashih tersebut menjadi kenyataan apabila mushaf berkenaan dicetak buat pertama kalinya di Arab Saudi pada tahun 1369 hijrah. Dan nama Sheikh Tiji bersama pentashih lain terdapat di akhir helaian mushaf yang dipanggil Mushaf Makkah al-Mukarramah.

Berbalik kepada Muhammad Nor, setelah menabur jasa kepada generasi pertama penghafal al-Quran di Masjid Negara, beliau balik ke negerinya Kelantan dan memberi sumbangan dalam pengajaran al-Quran.

Beliau diamanahkan mengasas kelas tahfiz al-Quran dan Tafaqquh fi al-Din di Masjid Muhamadi iaitu di antara tahun 1970 hingga 1974.

Selain meninggalkan murid yang berkaliber dalam ilmu al-Quran dan syariah, beliau juga meninggalkan penulisan yang terus menjadi rujukan umat Islam di negara kita pada hari ini seperti Tafsir Pimpinan Rahmandan Mastika Hadith. Kedua-duanya terbitan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia.

Dalam bidang qiraat, karanganya ialah berkaitan kaedah bacaan riwayat Warsy dari Qiraat Nafei Ibn Abi Nuaim. Walaupun sudah terdapat penulisan disertasi berkaitan Muhammad Nor, artikel yang diterbit di jurnal Universiti Sains Islam Malaysia dan wacana berkaitan pandangannya dalam ilmu fiqh diadakan.

Namun aspek sanadnya dalam al-Quran dan qiraat dari sudut terjemahan guru-gurunya hingga ke Rasulullah SAW perlu dikaji dengan lebih mendalam dan teliti.

TOKOH ULAMAK TAJWID DI MALAYSIA

Page 4: Tokoh

Tokoh-Tokoh Ulamak Tajwid yang memberi sumbangan besar terhadap perkembangan Ilmu Tajwid dalam Pengajaran dan Pendidikan di Malaysia.

Nukilan dari balliqul-ilm.blogspot.com oleh Ibnu Shahr As-saalanuri

Dalam penulisan ilmu tajwid terdapat beberapa tokoh yang telah banyak memberi sumbangan dalam pengajaran dan pendidikan. Tokoh-tokoh ini telah bertungkus lumus mengembeling tenaga dan buah fikiran untuk memajukan perkembangan ilmu tajwid yang begitu malap perkembangannya terutama di Malaysia. Mereka telah menulis buku-buku yang berkaitan dengan tajwid sebagai panduan dan pembelajaran kepada umat islam dan pembaca-pembaca al-Quran. Antara tokoh yang banyak memberi sumbangan kepada bidang ini ialah :

1. Tuan Syaikh Musa.

Di Kelantan terdapat seorang anak tempatan yang mahir di bidang tajwid dan ilmu tarranum, beliau ialah Tuan Syaikh Musa, yang dilahirkan di Kampung Apa-Apa , daerah Pasir Mas Kelantan. Beliau dilahirkan sekitar Tahun 1840 dan telah melanjutkan pelajaran di Mekah. Semasa beliau berada di Mekah, beliau telah mempelajari ilmu al-Quran dan akhirnya menjadi guru di Masjidil Haram. Setelah itu beliau juga menguruskan kebajikan orang-orang yang menunaikan haji sehingga beliau digelar “Syaikh”. Beliaulah juga yang dikatakan menjadi pelopor tarannum Hijazi yang pertama di Kelantan.Setelah begitu lama di Mekah, beliau pulang ke Kelantan dan membuka pondok di Kampung Apa-Apa, iaitu di tapak masjid kampung Apa-Apa sekarang. Beliau telah berkahwin dengan Mek Kecik bt Ibrahim dan memperolehi tiga orang anak iaitu Muhammad , Zainab dan Haji Awang. Belaiu telah meninggal dunia pada tahun 1891 dan meninggal ramai anak murid dalam bidang al-Quran, antaranya anaknya sendiri yang mewarisi kemahiran yang ada pada tuan syaikh. Dari segi penulisan pula, beliau bukanlah seorang penulis, ini kerana tidak dinyatakan tajuk-tajuk buku tajwid yang ditulis oleh beliau seperti tokoh-tokoh yang lain.

2. Ustaz Hassan Mahmud Al-Hafiz.

Beliau anak kelahiran Sanglang, Perlis, dilahirkan pada 11 september 1948. Beliau mendapat pendidikan awal di Sekolah Arab di Arau, Perlis, kemudian melanjutkan pelajaran ke Maahad Tahfiz Al-Quran Masjid Negara, Kuala Lumpur (1970 -1973), Pengajaran ilmu Qiraat secara mushafahah dan talaqqi di Maahad Qiraat Shubra, Qahirah, Mesir dalam ilmu Qiraat dan Tajwid, Universiti al-Azhar, Jabatan Usuluddin, dengan pengkhususan dalam ilmu tafsir sehingga mendapat Sarjana Muda (B.A) dalam bidang tersebut.Kini beliau bertugas di Pusat Islam Malaysia, aktif berceramah

Page 5: Tokoh

di jabatan-jabatan Kerajaan, pernah diundang sebagai hakim musabaqah Tilawah al-Quran dan tahfiz sekaligus sebagai Qari jemputan peringkat antarabangsa.

3. Datuk Hassan Azhari

Seorang lagi ilmuan tajwid yang tersohor di Malaysia ialah Datuk Hassan Azhari, 80, atau dikenali juga sebagai Ustaz Hassan. Beliau dilahirkan di Mekah oleh ibunya Fatmah binti Abdul Hakim dan ayahnya Azhari bin Abdul Khaliq seorang tokoh Agama yang terkenal di Selangor. Beliau telah berhijrah bersama keluarga ke Selangor ketika berusia lapan tahun.Ustaz Hassan dibesarkan dalam suasana dan persekitaran keluarga dan masyarakat Arab yang berilmu dan beragama, ini memudahkan lagi beliau menguasai ilmu agama dan juga kemahiran membaca al-Quran. Beliau mempelajari al-Quran secara formal sejak kecil di Mekah iaitu di peringkat rendah di Madrasah Dar al-Ulum, Mekah. Antara guru al-Quran beliau di sini ialah Sheikh Yasin al-Fadani dan di Masjidil Haram, gurunya ialah Sheikh Ismail Tamim (salah seorang imam masjid di Mekah). Selain itu, beliau juga mempelajari al-Quran secara tidak formal melalui guru-guru agama dari Indonesia dan Patani.

Datuk Hassan dapat menghafaz 10 juzuk al-Quran semasa beliau berusia 10 tahun di bawah bimbingan Sheikh Ismail. Beliau mula mempelajari tarannum dan qiraat di Mesir pada tahun 1948. Gurunya dalam tarannum antaranya ialah Sheikh Saiyid Mahmud Lutfi Amir dan Sheikh Mahmud Amin Tantawi. Berkat usaha beliau yang gigih beliau telah menguasai pengajian tajwidnya dengan cemerlang sehingga beliau telah dilantik sebagai hakim tilawah al-Quran di peringkat kebangsaan dan antarabangsa.

Atas keikhlasan menabur bakti itulah, Ustaz Hassan diberi anugerah pada tilawah antarabangsa ke- 50 yang lalu kerana telah 50 kali bertugas sebagai hakim tilawah. Ia boleh disamakan dengan sambutan Jubli Emas sebagai hakim tilawah antarabangsa. Di peringkat kebangsaan pula, Hassan telah menjadi hakim selama 51 tahun iaitu sejak ia mula diperkenalkan. Atas sumbangan dan khidmat dalam bidang pembacaan al-Quran, Hassan dianugerahkan Tokoh Maal Hijrah Kebangsaan 1423H bersamaan tahun 2002 selain beberapa anugerah seperti Tokoh Guru Agama Negeri Selangor tahun 1989 dan Tokoh Maal Hijrah Wilayah Persekutuan pada tahun 1990.

4- Ustaz Surur Shihabuddin An-Nadawi

Seorang pensyarah di Universiti Islam Antarabangsa. Berumur 39 tahun.Pengarang Buku Ilmu Tajwid Jilid I & II. Beliau yang turut dijemput oleh syarikat rakaman EMI untuk merakamkan suara untuk bacaan Yasin dan Tahlil bacaannya sendiri. Rakaman itu kini berada di pasaran dalam bentuk kaset dan cakera padat. Surur juga

Page 6: Tokoh

berpengalaman menghafaz al-Quran di Darul Ulum, Deoband dan mendalami ilmu hadis di Nahdatul Ulama, Lucknow, India.Dari segi khidmat masyarakat pula, Surur pernah menjadi Pengerusi Surau Al-Firdaus, Kota Damansara selama dua tahun yang berakhir tahun lalu (2005). Kini beliau adalah pengerusi Kelas Bimbingan Rehal, Kota Damansara, sebuah pusat pengajian al-Quran dan fardu Ain yang dibuka untuk semua lapisan muslim dewasa dan kanak-kanak.

5. Ustaz Haji Muhammad Hassan bin Ahmad

Beliau dillahirkan pada 4 Januari 1940 di Kampung Bayam, Kota Bharu, Kelantan. Mendapat pendidikan awal di Sekolah Kebangsaan Padang Pak Amat, kemudian menyambung plajaran ke Sekolah Menengah Maahad Muhammadi, Kota Bharu, kemudian ke Kolej Agama Sultan Zainal Abidin, Terengganu. Beliau pernah berkhidmat sebagai Mudir di Sekolah Menegah Agama Khairiah, Padang Pak Amat juga sebagai tenaga pengajar di Sekolah Kebangsaan Padang Pak Amat. Ustaz juga pernah memegang jawatan pegawai di beberapa daerah sekitar negeri kelantan.Beliau mula mendapat pendedahan awal mengenai ilmu al-Quran pada sekitar tahun 90 an daripada beberapa orang guru al-Quran termasuklah Datuk Ishak bin Lembik, Tuan Guru Haji Yaakub, Tuan Haji Ahmad bin Haji Salleh al-Hafiz dan beberapa orang guru dari Mekah, Mesir dan Pakistan. Kini Beliau melanjutkan pengajian di Kolej Antarabangsa Ismail Petra ( KIAS) dalam pengajian ilmu Qiraat. Ustaz Haji Muhammad Hassan juga aktif memberi khidmat mengajar, memberi ceramah dan mengadakan kursus al-Quran kepada pelbagai peringkat lapisan masyarakat.

Berikut adalah buku-buku tajwid yang berada di pasaran dan menjadi rujukan masyarakat:

Ilmu Tajwid Al-Quran- ditulis oleh Ustaz Hassan Mahmud Al-Hafiz diterbitkan oleh Pustaka Al-Mizan, Kuala Lumpur.

Kitab Pelajaran Tajwid, Melengkapi sukatan pelajaran Tajwid tingkatan 1-5 KBSM – ditulis oleh Azahari b Ibrahim, diterbitkan oleh Darul Nu’man, Kuala Lumpur

Kursus Qari dan Qariah – ditulis oleh Abdullah Al-Qari b Haji Salleh (A.Q.H.A.S) – diterbitkan oleh Pustaka Aman Press- Cetakan ke limabelas -2006

Ilmu Tajwid Menurut Riwayat Hafs ‘An ‘Asim Melalui Toriq Asy-Syatibiah – dikarang oleh Surur Shihabuddin An-Nadawi ( Edisi 2007 –Jilid 1 & 2), Penerbit: Universiti Islam Antarabangsa Malaysia, Gombak , Selangor.

Al-Quran Rasm Uthmani Bertajwid dan disertai Makna- ditulis oleh Ustaz Mahadi bin Dahlan dan Ustaz Azharuddin Sahil. Penerbit: Pustaka Haji Abdul Majid.

Page 7: Tokoh

Belajar tajwid Al-Quranul Karim Cara Mudah dan Tepat ( Edisi Lengkap Rasm Uthmani – ditulis oleh Ustaz Mahadi b Haji Dahlan Al-Hafiz. Penerbit : Al-Hidayah Publishers, Kuala Lumpur.

Panduan tertil Al-Quran ditulis oleh Haji Nik Jaafar bin Nik Ismail. Penerbit : Darul Fikir, Kuala Lumpur.

Memahami dan Mempelajari Tajwid Al-Quran cara Mudah dan Berkesan,( Edisi Baru dan Lengkap Resam Usmani, ditulis oleh Ustaz Zamri b Mat Isa. Penerbit : O.M.I. Nasuha Enterprise , Kota Bharu Kelantan.

Cara Mudah Belajar Tajwid, ditulis oleh Ustaz Haji Muhammad Hassan bin Ahmad.Tajwid Al-Quran Rasn Uthmani, Edisi Januari 2002, Karangan Haji Abdul Kadir Leong, Penerbit : Pustaka Salam Sdn. Bhd.

Ilmu Tajwid – Cara Mudah dan Berkesan, ditulis oleh Ustaz H. As’adHuman . Penerbit : Pustaka Dini, Petaling Jaya, Selangor.

Tajwid Al-Quran ( Cetakan Ke tiga) ; Februari 2005, Ditulis oleh AbuMardhiyah ( Mohamad b Abd Manaf), Penerbit : Al- Jenderaki Enterprise, Gombak, Kuala Lumpur.

Mempelajari ilmu tajwid itu merupakan hal yang penting. Bagaimana bacaan Al Qur'an kita akan baik jika kita tidak memahami ilmu tersebut. Allah subhanahu wa ta'ala telah memberikan pernyatan yang tegas dalam Al Qur'an:

"Dan bacalah Al Quran itu dengan perlahan-lahan." (QS. al Muzammil: 4)

Al Imam Ibnul jazari rahimahullah berkata:

Membaca Al Qur'an dengan tajwid hukumnya wajib, barangsiapa yang tidak memperbaiki bacaan Al Qur'an ia berdosa, karena dengan tajwidlah Allah menurunkan, dan demikian pula Al Qur'an itu sampai kepada kita.